Assalomu alaykum, so‘ramoqchi bo‘lgan savolim Chet elda bir firmada oziq-ovqat omborida ishlaymiz, oylik olish paytida firma tomonidan asossiz ravishda biz qilmagan bo'lsakda buzilgan, singan, zarar yetgan maxsulotlar uchun pul ushlab qolishadi, ya’ni qilmagan ishimiz uchun jarima to‘laymiz (shtraf), biz esa asossiz olgan jarimasi uchun shu ombordan maxsulotlarni so‘ramasdan olib yeymiz (ya’ni o‘zimizcha raschet qilamiz). Bu ishimiz to‘g‘ri bo‘ladimi
Yo‘q, bu ishingiz shar’an noto‘g‘ri hisoblanadi va bu zulmga qarshi zulm bilan javob qaytarishga kiradi. Islom dinida bir xato boshqa bir xato bilan to‘g‘rilanmaydi. Firma rahbariyatining sizning haqingizni nohaq ushlab qolishi ulkan gunoh va zulmdir, ammo bu sizga ularning mulkiga xiyonat qilish, ya’ni o‘g‘irlik qilish huquqini bermaydi. Siz u yerda ishchi sifatida ombordagi mahsulotlarga omonatdor etib tayinlangansiz. Omonatga xiyonat qilish esa dinimizda qattiq qoralangan amallardandir.
Bu borada Payg‘ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallam o‘zlarining muborak hadislarida aniq ko‘rsatma berib, shunday deganlar: “Senga omonat qo‘ygan kishining omonatini ado et. Senga ishongan odamga omonatni ado qil va senga xiyonat qilganga xiyonat qilma” (Imom Abu Dovud va Termiziy rivoyati).
Ushbu hadis, birov sizga nisbatan adolatsizlik yoki xiyonat qilsa ham, siz unga o‘xshab javob qaytarmasligingiz, balki to‘g‘rilik va omonatdorlikda sobit turishingiz lozimligini ko‘rsatadi. To‘g‘ri yo‘l – o‘z haqingizni rahbariyat bilan ochiq gaplashish, qonuniy mehnat tartiblari orqali talab qilish kabi shar’an ruxsat etilgan uslublar bilan izlashdir. Agar buning imkoni bo‘lmasa, gunohga botgandan ko‘ra, boshqa ish qidirgan afzal.