O'TMISHDAGI GUNOHLAR

ID: 3441

19.10.2025

83

Savol:

Assalomu alaykum, men sizlardan ikkita savol so'ramoqchiman hamda ikkitasi ham gunoh va tavba haqida. Agar inson bir gunohdan tavba qilsa, xuddiki o'sha gunohni qilmagandek bo'ladi hamda Alloh uni yomon ishlarini yaxshilikka almashtirib qo'yadi deb eshitgandim, shundan inson Qiyomat kuni tavba qilgan gunohlaridan ham hisob qilinadimi? Ikkinchi savolim: hammamiz ham gunohkor bandalarmiz, men o'tmishda qilib tavba qilgan gunohlarim haqida kimdir mendan shu gunohni sodir etganmisan deb so'rasa qanday tarzda javob berganim afazalroq? Javob uchun oldindan raxmat. Alloh sizlardan rozi bo'lsin!

Javob:

Va alaykum assalom.

  1. Insonmiz, ojizmiz, gunohlar-xatolar shu qadarki, hatto anglolmaymiz ham. Biz arzimas sanagan ishlar ortidan kimlardir yillab, balki umr bo‘yi dard chekib, qiyin ahvollarda yashayotgandir?! Allohning mag‘firatiga erishish uchun osiylikdan tavba qilish kerak. Alloh tavbaning qabul bo‘lishiga ikkita shart qo‘ygan:
  2. Tezda tavba qilish.
  3. Qilingan gunohni yana qayta qilmaslik «Magar kim tavba qilsa, iymon keltirib, yaxshi amal qilsa, bas, Alloh ana o‘shalarning yomonliklarini yaxshiliklarga almashtirur. Alloh mag‘firatli va rahimli bo‘lgan Zotdir» («Furqon» surasi, 70-oyat). Xulosa o‘rnida shuni aytamizki, ulamolarimiz gunohlarni uch turga bo‘lib, shunday deydilar:“Gunohlar uch turli bo‘ladi: Alloh kechirmaydigan gunoh, Alloh kechiradigan gunoh, Alloh taolo hech narsani qo‘ymay, hisobini ham so‘raydigan gunoh. • Alloh kechirmaydigan gunoh – Allohga shirk keltirish. Alloh taolo bu haqda shunday degan: “Albatta, kimki Allohga shirk keltirsa, unga jannatni harom qiladi va uning joyi do‘zaxdir” (Moida surasi, 72-oyat). • Alloh kechiradigan gunoh – banda o‘z nafsiga qilgan zulmi bo‘lib, u Alloh va banda o‘rtasidagi gunohdir. • Alloh taolo hech narsani qo‘ymay, hisobini ham so‘raydigan gunoh – bandalarning bir-birlariga qilgan zulmidir.” Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamdan yana quyidagi hadis rivoyat qilingan: “Odam bolalarining hammasi – xatokor. Xato qiluvchilarning yaxshisi – tavba qiluvchilardir” (Imom Termiziy rivoyati). Islom dining asosiy qoidalaridan biri – modomiki banda tirik ekan, unga tavba eshiklari yopilmasligidir. Alloh taolo tavba qiluvchi bandalarini yaxshi ko‘rishini bayon qilib, shunday deydi: “…Albatta, Alloh (shungacha bilmay yo‘l qo‘ygan xatolaridan) chin tavba qiluvchilarni va obdon poklanib yuruvchilarni sevadi” (Baqara surasi, 222-oyat). Jinoyat va uning jazosi hamda tavba va mag‘firat haqidagi oyatlardan keyin, bu dunyoyu, u dunyodagi mukofot va jazoning umumiy qoidasi zikr qilinadi: Qur’oni Karimning «Niso» surasida: «Jaholat-la yomonlik qilib qo‘yib, so‘ngra tezda tavba qiladiganlarning tavbasi Allohning zimmasidadir. Alloh ana o‘shalarning tavbasini qabul qiladi. Va Alloh biluvchi va hikmatli Zotdir», deyilgan (17-oyat).
  4. Allohdan kechirishini umid qilib harakat qilayapman va shunga harakat qilayapman deb javob berish kerak.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Fatvo markazi

Mavzular

Eng ko‘p o‘qilgan savollar