Va alaykum assalom va rohmatullohi va barokatuh. Bismillahir rohmanir rohim. Balog'atga etmay vafot etgan bolalar qabrda savol-javob qilinishi masalasida ulamolar ixtilof qilganlar:

1. Imom Abul Mu'in Nasafiy, Ibn Saloh, Navaviy, Subkiy, Ibn Hajar Makkiy kabi olimlar balog'atga etmagan bolalar qabrda savol javob qilinmaydi, deganlar. Abul Mu'in Nasafiy “Bahrul kalom” kitobida (179-bet) shunday deydilar: “Shuningdek, musulmonlarning yosh bolalariga ham hisob, azob va qabrdagi savol-javob bo'lmaydi”. Siz aytgan hadisni bir qator olimlar “g'arib”, “sahih emas” deganlar. Alloma Subkiy aytadilar: “Nabiy sollallohu alayhi vasallamning o'g'illariga talqin qilishlari (qabrdagi savollarga javoblarni o'rgatishlari) haqida rivoyatning asli yo'q”. Alloma Zakariyo Ansoriy aytadilar: “Payg'ambar alayhissalomning o'g'illariga talqin qilishlari haqidagi rivoyat g'aribdir”.
2. Ayrim olimlar esa yosh bola ham qabrda savol-javob qilinadi deganlar. “Fatovoi Bazzoziya”da shunday deyiladi: “Har bir ruh egasi savol-javob qilinadi, hatto yosh bola ham, Alloh taolo unga (to'g'ri javobni) ilhom qiladi”. Imom Qurtubiy “Tazkira”da shunday deydilar: “Yosh bolalar (qabrdagi savol-javobda) xuddi balog'atga etganlar kabidirlar. Ular o'zlarining (qabrdagi) mavqelari va baxt-saodatlarini bilishlari uchun aqllari komil qilib qo'yiladi hamda so'raladigan narsalariga javob berish ilhom qilinadi”. Mazhabimizda birinchi qarash kuchliroq sanaladi. Alloma Haskafiy “Durrul muhtor”da aytadilar: “Eng sahih gap shuki, payg'ambarlar ham, mo'minlarning yosh bolalari ham savol-javob qilinmaydi”. Vallohu a'lam.