Ва алайкум ассалом ва роҳматуллоҳ. Синфдошлар, дўстлар, яқинлар ўртасида тўйга пул йиғиш - қарз бериш ҳисобланади, чунки бунда маълум миқдорга келишилади ва ҳамма бир-бирига қайтариши шарт. Буни тўй сабабли берилган шунчаки ҳадя ёки совға дея олмаймиз. Зеро совға бўлганида эди, аниқ миқдор белгилаб қўйилмаган ва қайтариш мажбурий қилиб қўйилмаган бўларди. Модомики, бу амалиёт қарз муомаласи экан, киши кимдан қанча миқдорда пул олган бўлса, ўша миқдорнинг ўзини қайтариши лозим бўлади. Ундан ортиқча қайтариши рибо бўлиб қолади. Масалан, 10 йил олдин икки кг гўштнинг суммаси 50 минг сўм бўлиб, сиз шунча тўёна олган бўлсангиз, ҳозир икки кг гўшт нархи 250 минг сўм бўлса, сиз қарзингизни беш баробар кўпайтириб қайтараётган бўласиз. Бу эса рибо бўлади. Қарзни сўмда олиб, уни гўштга бичиб қўя олмайсиз. Агар тўёнага икки кг гўшт берилганда эди, гўшт нархи ошиб кетган бўлса ҳам, икки кг гўшт қайтарар эдингиз. Шариатимизга кўра қарз ўз миқдорича қайтарилади, гарчи пулнинг қадри ўзгарган бўлса ҳам. "10 йилдан ошган бўлса, бўлаверади", деган гап йўқ. Ҳамма бир йилда, бир вақтда уйланмаслигини билиб туриб, ўзаро рози бўлиб қарз бергансизлар. Шунинг учун орадан 10 йил ўтиб кетди, энди пулимнинг қадри тушиб кетди, дея олмайсизлар. Агар биров бир ой ёки 10 кунга қарз олиб, кейин пули бўлса ҳам бермай 10 йил чўзиб, бермай юрса ва шу даврда пул ҳаддан ортиқ кўп инфляцияга учраса, ана шу ҳолатдагина айрим олимлар пулнинг тиллодаги қийматини қайтаради, деганлар. Аммо сизнинг ҳолат бунга тушмайди, зотан сизлар муддат узоқ чўзилишини олдиндан билгансизлар, устига-устак гўштга бичиб, мабодо нарх ўзгарса, кўпайтириб қайтариши мумкинлигига ҳам келишиб олгансизлар. Бу ҳолатда қарзни ортиқча қилиб қайтарилса, аввалдан келишилган рибо битимини амалга ошираётган бўлиб қолади. Шунинг учун олган суммадан ортиқча қайтаришингиз мумкин эмас. У томон ҳам ундан ортиқча талаб қилишга ҳаққи йўқ. Валлоҳу аълам.