Мен Фарғонадан Тошкент шаҳрига 15 кундан ортиқ туришни ният қилиб боряпман. Шу 15 кун ичида Тошкент вилоятига саёхатга чиқсам, намозларни қай тартибда адо қиламан? Жавоб учун аввалдан раҳмат.
Бисмиллаҳир роҳманир роҳийм.
Сиз айтган ҳолатни атрофлича баён қиламиз:
А – Тошкентга келишдан аввал саёҳатга чиқишингиз аниқ бўлса ва саёҳатга чиққунингизгача Тошкентда 15 кундан кўпроқ туриш қасдингиз бўлса, намозларни Тошкентда тўлиқ ўқийсиз. Аммо саёҳатга чиққунингизгача Тошкентда 15 кундан кам туришни қасд қилсангиз, саёҳатга чиққунча Тошкентда қаср ўқийсиз.
Б – Саёҳатга чиқадиган жойингиз Тошкент шаҳридан 90 км узоқликда бўлса ва у ерда 15 кундан кам турадиган бўлсангиз, у ерга борганда намозни қаср қилиб ўқийсиз. 15 кундан кўп турсангиз намозни тўлиқ ўқийсиз. Саёҳатдан Тошкентга қайтганингиздан сўнг 15 кун ёки ундан кўп турадиган бўлсангиз, Тошкентда тўлиқ ўқийсиз. 15 кундан кам турадиган бўлсангиз қаср ўқийсиз. Чунки сафар масофаси бўлган жойга 15 кундан кам муддатга борган одам мусофир саналади ва фарз намозларини қаср қилиб ўқийди.
ولا يزال على حكم السفر حتى ينوي الإقامة في بلدة أو قرية خمسة عشر يوما أو أكثر وإن نوى أقل من ذلك قصر
“Киши бирор шаҳар ёки қишлоқда ўн беш ёки ундан кўп кун туришни ният қилмагунича (шу шаҳар ёки қишлоқда) мусофир бўлиб тураверади. Агар ундан кам муддатни ният қилса, намозларини қаср қилиб ўқийди”. (“Ҳидоя” китоби).
В – Саёҳатга чиқадиган жойингиз Тошкент шаҳридан 90 кмдан кам масофада бўлиб, Тошкентда 15 кундан кўп турган ҳолатда, кундузи саёҳатга чиқиб, тунда шаҳарга қайтиб келсангиз Тошкентда ҳам, саёҳат қиладиган жойда ҳам намозларни тўлиқ ўқийсиз.
Г – Агар саёҳатга чиқадиган жойингиз Тошкент шаҳридан 90 кмдан кам масофада бўлиб Тошкентга келишингиздан аввал Тошкент шаҳрида 15 кунга етмаган бир неча кун туриб, сўнг саёҳатга борадиган жойда ҳам 15 кундан кам турадиган бўлса, Тошкентда ҳам саёҳатга чиққан жойда ҳам қаср ўқийсиз. У ерда 15 кундан кўпроқ турса, Тошкентда қаср, у жойда тўлиқ ўқийди.
إذا نوى المسافر الإقامة خمسة عشر يومًا في موضعين فإن كان مصرًا واحدًا أو قريةً واحدةً صار مقيمًا؛ لأنهما متحدان حكمًا وإن كانا مصرين نحو مكة ومنى أو الكوفة والحيرة أو قريتين، أو أحدهما مصر والآخر قرية لا يصير مقيما؛ لأنهما مكانان متباينان حقيقةً و حكمًا
“Агар мусофир икки жойда ўн беш кун туришни ният қилса ва мазкур икки жой битта шаҳар ёки битта қишлоқ бўлса, муқимга айланади. Чунки иккита жой битта жой ҳукмида бўлади. Агар мазкур икки жой Макка ва Мино каби бошқа-бошқа шаҳар бўлса, муқимга айланмайди. Чунки бу ҳолатда икки макон ҳақиқатан ҳам, ҳукман ҳам бошқа-бошқа жой ҳисобланади”. (“Бадоиъус саноиъ” китоби). Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Фатво маркази.